In 2000 verhuisde ik naar Tiel. Het viel me al snel op dat Flipje, de bekende mascotte van de vroegere jamfabrikant Maatschappij De Betuwe (nu Hero), in vergetelheid aan het raken was. Ik kende Flipje van vroeger, want thuis hadden we een aantal boekjes met de strips van Flipje. De bekende vierkante boekjes, geschreven en getekend door Eelco ten Harmsen van der Beek en zijn vrouw Freddie Langeler. Deze kon je destijds sparen bij de producten van De Betuwe.
Comeback van Flipje
Het leek me een goed idee om Flipje weer een toekomst te geven en met die gedachte, plus een paar eerste tekeningen, heb ik stadspromotie Tiel benaderd, destijds in de persoon van Jan Bijer. Het plan werd enthousiast ontvangen, we zouden een stripalbum maken met Flipje en zijn vriendjes dat zich geheel zou afspelen tegen een Tielse achtergrond. Het team werd uitgebreid met Mia Verbeelen als schrijfster van het verhaal en Ton de Jong van PrimaMedia als uitgever.
‘Tiels Flipje en de bevroren bloesems’ werd het eerste album in een serie die uiteindelijk vijf albums zou omvatten. Vanaf deel drie zorgde mijn broer Menno van Vliet voor het vertalen van het verhaal naar een scenario. Vanaf deel vier verzorgde Alexandra van Steen de verhalen voor de albums.
Flipje als mascotte voor de stad Tiel
In de jaren daaropvolgend heeft Hero Flipje nog een paar keer terug laten komen ter promotie van Hero jam. Daarnaast werd het fruitbaasje steeds meer ingezet voor promotie van de stad Tiel. Niet alleen door de gemeente, ook ondernemers hebben Flipje enthousiast ingezet bijvoorbeeld als bestickering op hun bedrijfswagen of als logo voor een stichting of onderneming.
En zo ben ik vanaf 2001 de vaste tekenaar van Flipje.
De covers van de vijf stripalbums van Tiels Flipje, uitgegeven tussen 2002 en 2010.
Toen ik 2001 Jan Beijer van stadspromotie Tiel wilde benaderen met het plan om Flipje nieuw leven in te blazen wilde ik meteen een Flipje illustratie laten zien.
Ik maakte mijn allereerste Flipje illustraties; één met een herkenbare achtergrond van Tiel en één met de nadruk op Flipje en vriendje Flapoor.
De plannen werden gemaakt om een eerste Flipje stripalbum te gaan maken dat zich volledig zou afspelen in Tiel. Mijn eerste stappen daarvoor waren het ‘in de vingers krijgen’ van Flipje en zijn vriendjes. Als uitgangspunt nam ik de figuurtjes zoals ze voorkomen in de bekende oude boekjes van Eelco ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler. Uiteraard werden ze vertaald naar mijn eigen tekenstijl en de kleding is gemoderniseerd, zonder de herkenbaarheid aan te tasten.
Hieronder voorbeelden van de eerste vingeroefeningen voor Flipje, Bertje Big, Jasper Aap, Flapoor Olifant en Kroesje Beer.
Om sponsoren te werven wilde uitgever Ton de Jong graag een dummy van een paar pagina’s van het eerste album; Tiels Flipje en de bevroren bloesems.
De dummy begint met hetzelfde verhaal als het uiteindelijke album, maar is toch heel anders van opzet.
Zie hier de vergelijking; links de dummy, rechts het album.
Om de Tielse achtergronden goed te kunnen tekenen moest ik veel foto’s gaan maken voor mijn documentatie. Een lokale juwelier vond het maar verdacht en wilde de politie op me af sturen. Maar gelukkig kon ik hem ervan overtuigen dat ik alleen maar foto’s maakte voor een nieuwe Flipje strip.
Hieronder voorbeelden van de foto’s en de bijbehorende tekening uit het album Tiels Flipje en de bevroren bloesems.
In 2002 opende in Tiel het Flipje & Jam museum de deuren. Als onderdeel van Streekmuseum Tiel richtte dit museum zich geheel op de geschiedenis van maatschappij De Betuwe en Flipje.
Toen bekend werd dat ik Flipje nieuw leven ging inblazen kwam vanuit het Streekmuseum de vraag om een Flipje illustratie te maken voor een nieuwe tentoonstelling over de Romeinen in Tiel.
Dit is mijn eerste Flipje illustratie die ook daadwerkelijk gepubliceerd is.
Het Flipje & Jam museum is inmiddels samengegaan met het Streekmuseum onder de naam Flipje & Streekmuseum Tiel.
Het eerste nieuwe Flipje album werd enthousiast ontvangen door pers en publiek. En zo werd er al snel besloten om een tweede album te gaan maken: Tiels Flipje en de vrolijke vruchten.
Dit album speelt zich af in de omliggende plaatsen van Tiel en draait om het Tielse fruitcorso.
Het eerste ontwerp van de cover lijkt totaal niet op het uiteindelijke ontwerp.
Waarom het lijf van Flipje ontbreekt in de potloodversie van de cover weet ik niet meer.
Voor het derde album, Tiels Flipje en de verleidelijke vettamientjes, werd gekozen om de boodschap van gezond eten en voldoende bewegen uit te dragen. Flipje ziet met lede ogen hoe zijn vriendjes ten prooi vallen aan ongezonde verleidingen en moet alles op alles zetten om ze te redden uit deze neerwaarste spiraal.
De dummy-cover die aan het begin van het proces werd gemaakt toont nog een marktsituatie. In het uiteindelijke verhaal is de markt vervangen door de kermis. En daarmee dus ook de cover-illustratie.
Langzaam aan kwam ook de merchandise van Tiels Flipje op gang.
Voor het Flipje & Jam museum mocht ik vijf ansichtkaarten ontwerpen.
Voor gemeente Tiel ontwierp ik een ansichtkaart ter felicitatie voor de geboorte van prinses Amalia. Alles schoolkinderen kregen twee exemplaren; één om zelf te bewaren en één om een boodschap op te zetten voor het Koningspaar. Al die kaarten zijn verstuurd naar het paleis.
Het vierde Flipje album, Tiels Flipje en de snikkende sleutel, voert Flipje en zijn vriendjes door de geschiedenis van Gelderland. Dit allemaal dankzij de vondst van een heel bijzondere sleutel.
Ook voor dit album is het eerste ontwerp van de cover anders dan de definitieve versie. Waar het eerste ontwerp één periode uit de geschiedenis belicht, namelijk de inval van de vikingen, omvat de uiteindelijke cover het hele verhaal door de vondst van de sleutel te verbeelden.
In 2010 verscheen het Flipje leesboekje ‘Flipje in Dierenland’, geschreven door Alexandra van Steen en met tekeningen van mijn hand. Het boekje werd uitgegeven door Uitgeverij Holland te Haarlem.
Drie jaar later kreeg het boekje een vervolg: Flipje in Fruitland.
In 2010 werd de 75e verjaardag van Flipje gevierd. Er verscheen een boekje over de geschiedenis van 75 Flipje, uitgegeven door PrimaMedia van Ton de Jong.
Landgoed Mariënwaerdt gaf speciale Flipje jam uit in drie smaken. En voor hun pannenkoekenrestaurant werd een leuke placemat gemaakt, tevens kleurplaat. Deze placemat is gebaseerd op het leesboekje ‘Flipje in Dierenland’.
In de loop der jaren zijn er een aantal Flipje postzegels uitgegeven door stadspromotie Tiel.
De eerste uitgave viel nog net binnen het 44 cent tijdperk en was al direct uitverkocht. De bijbestelling kreeg in plaats van de 44 cent het cijfer 1, de nieuwe standaard.
De eerste oplage met de 44 cent is nu een verzamelaarsobject.
In 2010 verscheen het voorlopig laatste stripalbum uit de nieuwe serie; Tiels Flipje en de mysterieuze Mirabelle.
Omdat 2010 ook het jaar was van Flipjes 75e verjaardag begint het album met een hommage aan het eerste verhaaltje van Eelco ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler: Hoe Flipje geboren werd.
Diverse organisaties, ondernemingen en evenementen zetten Flipje in voor hun promotie en om hun link met Tiel uit te dragen. Wie Flipje zegt, zegt Tiel en wie Tiel zegt, zegt Flipje.
Hier voorbeelden van op maat gemaakte logo’s voor uiteenlopende organisaties..
Ook particulieren zijn fan van Flipje. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse geboortekaartjes met Tiels Flipje gemaakt. Ook hier zijn de ouders trots op Tiel en benadrukken met dit kaartje hun band met de stad en met Flipje.
In 2014 verscheen de eerste Flipje kerstbal, gemaakt door Christel Dauwe collection uit Antwerpen.
Vanaf 2019 brengt Machiel Bekker Bloem en Interieur elk jaar één of twee Flipje kerstballen uit. Voor deze kerstballen maak ik steeds een ontwerp dat als voorbeeld dient voor de makers in Polen.
De meeste Flipje kerstballen zijn nog te koop bij Machiel Bekker Bloem en Interieur in Tiel.
Na het overlijden van Eelco ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler heeft hun dochter Frederike de Flipje stripjes overgenomen. Maar helaas was dat van korte duur; maatschappij De Betuwe kon zich niet vinden in haar ideeën. Eén oorspronkelijk verhaalidee bleef op de plank liggen.
Ter gelegenheid van Flipjes 85e verjaardag in 2020 hebben Alexandra van Steen, Fred Eggink en ik het verhaal alsnog verder uitgewerkt in het boekje ‘Tiels Flipje en de droge boterhammen planeet’.
Meer informatie over Tiels Flipje vindt u op de website van het Flipje en Streekmuseum Tiel.